สิวหัวดำ การดูแล รักษาและป้องกัน

ใคร ๆ ก็ต้องอยากมีหน้าที่ใสไร้สิว ไร้ริ้วรอยกันอยู่แล้ว แต่เจ้าสิวหัวดำนั้นหากเกิดขึ้นบนใบหน้าแล้ว อาจเป็นปัญหากวนใจ ทำให้หงุดหงิดใจแล้ว อาจต้องใช้เวลานานหลายสัปดาห์ในการรักษาให้หาย บางคนใจร้อน เห็นหัวสิวแล้วทนไม่ไหวจึงบีบ แกะ หรือเกาผิวจนทำให้สิวเกิดการอักเสบมากขึ้นและอาจรุนแรงจนกลายไปเป็นสิวอักเสบและได้อาจเกิดรอยแผลเป็นได้ เราจึงมีวิธีการรักษาสิวหัวดำมาฝากกันค่ะ เพื่อให้ทุก ๆ คนได้รู้ถึงชนิดของสิวและวิธีการรับมือกับเจ้าสิวร้ายนี้ ไม่ให้มาก่อกวนใจเราได้นาน

สิวหัวดำ คือ อะไร

สิวหัวดำ คือ สิวอุดตันชนิดหนึ่งมีลักษณะหัวเปิด สาเหตุการเกิดก็เหมือนกับสิวทั่ว ๆ ไป คือเกิดจากไขมัน แบคทีเรีย และเซลล์ผิวหนังที่ตายแล้วสะสมอยู่ในรูขุมขนจนเกิดการอักเสบขึ้น สิวจะมีลักษณะเป็นตุ่มเล็ก ๆ สีดำขึ้นบนผิวหนังบริเวณใบหน้า และผิวบริเวณต่าง ๆ ของร่างกาย เช่น บริเวณหลัง หน้าอก และลำคอ เป็นต้น

สาเหตุของสิวหัวดำ

ปกติแล้วในแต่ละรูขุมขนจะประกอบด้วยขน 1 เส้น โดยมีต่อมไขมันที่ทำหน้าที่สร้างไขมัน ที่เรียกว่า Sebum แล้วลำเลียงออกสู่ผิวและเส้นผม มีประโยชน์ในการทำให้ผิวหนังเนียนนุ่ม การสะสมนานของไขมันและเซลล์ผิวที่ตายแล้วภายในรูขุมขนจะทำให้เกิดสิวอุดตัน (Comedone)ขึ้นนั่นเอง ถ้าผิวหนังด้านบนของสิวอุดตันนั้นปิดอยู่จะเรียกว่าสิวหัวขาว แต่ถ้าผิวหนังด้านบนสิวอุดตันมีรูเปิดและมีช่องรูสัมผัสกับอากาศภายนอก จะทำให้สิวเปลี่ยนเป็นสีดำ ซึ่งจะเรียกว่าสิวหัวดำ

ปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นสิวและสิวหัวดำ ได้แก่

  • ระบบร่างกายผลิตไขมันหล่อเลี้ยงผิวหนังมากเกินไป
  • มีการติดเชื้อแบคทีเรีย Propionibacterium acnes (P. acnes)
  • มีการระคายเคืองของรูขุมขน ซึ่งเกิดจากเซลล์ผิวที่ตายแล้วติดอยู่ที่ผิวหนังไม่หลุดออกจากผิวหนังอย่างที่ควรจะเป็น
  • การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนอย่างรวดเร็วที่ทำให้ร่างกายผลิตไขมันเพิ่มขึ้น เช่นในช่วงวัยรุ่น ช่วงมีประจำเดือน หรือการทานยาบางชนิดที่ส่งผลต่อฮอร์โมน เช่นการยาเม็ดคุมกำเนิด
  • การได้รับยาบางชนิด เช่น สเตียรอยด์, ลิเทียม (Lithium) หรือ แอนโดรเจน (Androgens)
  • อาหารหรือเครื่องดื่มบางชนิดก่อให้เกิดสิวโดยเฉพาะอาหารที่มีน้ำตาลสูง เช่นผลิตภัณฑ์ที่ทำจากนมซึ่งเพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด อาจเป็นปัจจัยหนึ่งในการกระตุ้นให้เกิดสิว

อาการของสิวหัวดำ

สิวชนิดนี้มีสีดำ และสังเกตเห็นได้ง่ายบนผิวหนัง มีขนาดเล็กอาจจะนูนขึ้นเล็กน้อยและไม่มีอาการเจ็บ เพราะไม่ใช่สิวอักเสบ

สิวหัวดำ กำจัดอย่างไรให้ได้ผล

สิวหัวดำไม่ใช่สิวอักเสบ และเป็นสิวที่ยังไม่มีอาการรุนแรงมากจึงอาจรักษาให้หายเองได้และไม่ต้องไปรับการรักษาจากแพทย์ โดยการใช้ยารักษาสิวที่มีส่วนช่วยลดการอุดตันของสิว และการดูแลผิวหน้าให้สะอาดเพื่อป้องกันการอุดตันของรูขุมขน อย่างไรก็ตาม หากมีสิวหัวดำเกิดขึ้นซ้ำ ๆ และสิวไม่ตอบสนองต่อการใช้ยาอาจเกิดการดื้อยา ควรไปพบแพทย์ผิวหนังเพื่อรักษาสิวด้วยวิธีที่เหมาะสมต่อไป

การดูแลผิวหน้าเพื่อป้องกันและรักษาสิวหัวดำด้วยตนเอง

  • ล้างเครื่องสำอางก่อนนอน การไม่ล้างหน้าให้สะอาดและนอนหลับไปพร้อมกับเครื่องสำอางจะทำให้สารเคมีต่าง ๆ ไปอุดตันในรูขุมขน และไปสู่การเกิดสิวหัวดำ นอกจากนี้ การนอนหลับทั้งที่ยังแต่งหน้าอาจส่งทำให้ดวงตาติดเชื้อหรือเกิดการอักเสบได้ด้วย
  • ล้างหน้า 2 รอบ วิธีนี้เป็นการล้างหน้า 2 รอบต่อการล้างหน้า 1ครั้ง โดยครั้งแรกอาจล้างหน้าตามปกติ จากนั้นอาจล้างหน้าด้วยครีมหรือโฟมที่มีส่วนผสมของกรดซาลิไซลิกอีกครั้ง ซึ่งจะช่วยป้องกันการเกิดสิวใหม่ได้ และการล้างหน้าให้สะอาดทั่วถึงจะลดการสะสมของแบคทีเรีย ช่วยป้องกันการเกิดสิวหัวดำได้
  • ใช้แปรงทำความสะอาดผิวหน้า การใช้แปรงขัดหน้าจะช่วยกำจัดเซลล์ผิวหน้าที่ตายแล้วและเป็นการทำความสะอาดรูขุมขนช่วยลดการอุดตันได้ การใช้แปรงขัดหน้าแค่สัปดาห์ละ 1 ครั้ง ทำให้ผิวหน้าสะอาดและกระจ่างใส ไม่ควรทำบ่อยกว่านี้เพราะการขัดหน้าบ่อย ๆ อาจทำให้ผิวหน้าแห้งและระคายเคืองได้
  • ผลัดเซลล์ผิว การผลัดเซลล์ผิวด้วยผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของ AHA หรือสารชนิดนี้สกัดจากผลไม้ธรรมชาติที่มีฤทธิ์เป็นกรดอ่อน เช่น กรดไกลโคลิก และ BHA เช่น กรดซาลิไซลิก การผลัดเซลล์ผิวจะช่วยทำความสะอาดรูขุมขน กำจัดเซลล์ผิวเก่าออก เผยผิวหน้าใหม่เนียนนุ่มขึ้น และทำให้รูขุมขนกระชับขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยลดริ้วรอยและจุดด่างดำบนใบหน้าได้อีกด้วย
  • มาส์กหน้า การมาสก์หน้าโดยใช้โคลนหรือถ่านจะช่วยทำความสะอาดผิวหน้าจากสิ่งสกปรกอย่างล้ำลึก กำจัดเซลล์ผิวเก่าและลดการอุดตันของน้ำมันในรูขุมขนได้ เป็นผลให้ช่วยลดการเกิดสิวหัวดำได้
  • อบไอน้ำผิวหน้า ไอน้ำอุ่นจะช่วยเปิดรูขุมขนและทำให้สิ่งสกปรกต่าง ๆ ที่ตกค้างอยู่ภายในรูขุมขนหลุดออกมา เป็นผลให้ผิวหน้าสะอาดและกระจ่างใสขึ้นได้
  • หลีกเลี่ยงการใช้แผ่นลอกสิวเสี้ยนและการกดสิว แม้ว่าแผ่นลอกสิ้วเสี้ยนและมาส์กหน้าชนิดต่าง ๆ สามารถลดสิ่งอุดตันในรูขุมขนได้ แต่ก็อาจทำให้ผิวแห้งและเกิดการระคายเคืองได้ การที่ผิวแห้งนั้นจะส่งผลให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมันมากขึ้นและเกิดการอุดตันในท่อขนได้ ทำให้เป็นสิวหัวดำมากกว่าเดิม

นอกจากนี้ การใช้เครื่องมือกดสิวเพื่อกำจัดสิวหัวดำ หากผู้กดทำโดยขาดความชำนาญจะทำให้ผิวหน้าเป็นแผลและเกิดรอยแผลเป็นตามมาได้ หากต้องการกดสิว ควรไปพบผู้เชี่ยวชาญด้านผิวหนังที่มีความรู้และประสบการณ์ในการกดสิว เพื่อกำจัดสิวออกไปอย่างถูกวิธีโดยไม่ทิ้งรอยแผลเป็นจะดีกว่านะจ๊ะ สาว ๆ

  • หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่อุดตันรูขุมขน การเลือกครีมทาผิวต่าง ๆ เช่นการใช้ผลิตภัณฑ์ล้างหน้าสูตรกำจัดสิวอุดตัน ครีมช่วยผลัดเซลล์ผิว และการมาส์กหน้า สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้อาจไม่ช่วยให้สิวหัวดำดีขึ้นได้ เนื่องจากเครื่องสำอางและผลิตภัณฑ์ดูแลผิวที่มีส่วนผสมของสารเคมีที่มากอาจกระตุ้นให้เกิดสิวอุดตันได้ ดังนั้นควรเลือกซื้อผลิตภัณฑ์สำหรับผิวหน้าที่ระบุว่า Noncomedogenic ซึ่งเป็นสินค้าที่ไม่มีส่วนผสมที่ก่อให้เกิดการอุดตันอันเป็นสาเหตุของสิวหัวดำ

วิธีรักษาสิวหัวดำ

ปัจจุบันมีวิธีรักษาสิวหัวดำมากมาย คือ

  • ใช้ผลิตภัณฑ์รักษาสิวที่มีขายทั่วไปโดยไม่ต้องใช้ใบสั่งยาจากแพทย์ มีขายทั้งในรูปแบบครีม เจล และแผ่นแปะบนผิวหนัง ผลิตภัณฑ์เหล่านี้มีสารประกอบที่ออกฤทธิ์ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย กำจัดน้ำมันส่วนเกิน และกระตุ้นให้มีการหลุดลอกของเซลล์ผิวที่ตายแล้ว ตัวอย่างเช่น Salicylic acid, Benzoyl peroxide และ Resorcinol
  • ยาที่ต้องสั่งจ่ายโดยแพทย์ หากเลือกรักษาสิวด้วยผลิตภัณฑ์ที่มีขายทั่วไปแล้วแต่การอักเสบของสิวไม่ดีขึ้น แพทย์อาจแนะนำให้คุณใช้ยาที่มีความแรงมากขึ้น เช่น ยาที่ประกอบไปด้วยวิตามิน A ที่มีฤทธิ์ป้องกันไม่ให้รูขุมขนอุดตันและช่วยกระตุ้นการผลัดเซลล์ผิวใหม่ โดยเป็นยาชนิดทาบนผิวหนัง ได้แก่ Tretinoin, Tazarotene หรือ Adapalene นอกจากนี้แพทย์อาจสั่งยาทาผิวหนังที่มีส่วนประกอบของยา Benzoyl peroxide และยาปฏิชีวนะกลุ่ม Tetracycline ซึ่งจะมีประโยชน์ในผู้ที่เป็นสิวหัวดำร่วมกับสิวอักเสบหรือสิวซีสต์ (Acne Cysts)
  • การกำจัดสิวหัวดำโดยใช้ที่กดสิว วิธีนี้ควรทำโดยแพทย์ผิวหนังหรือผู้ที่ผ่านการอบรมด้านการรักษาผิวพรรณ ซึ่งจะใช้อุปกรณ์กดสิวที่เรียกว่า Round Loop Extractor ในการกดสิวอุดตันหัวดำออก โดยเริ่มจากการเปิดรูขุมขนที่อุดตันออกเป็นรูเล็ก ๆ และใช้อุปกรณ์กดสิวกดลงบนผิวหนังโดยอาจใช้แรงขึ้นอยู่กับขนาดสิวเพื่อเอาสิวอุดตันออก
  • การกรอผิวด้วยผลึกแร่ที่ละเอียดมาก (Microdermabrasion) แพทย์จะใช้อุปกรณ์ชนิดพิเศษที่มีพื้นผิวหยาบขัดผิว เพื่อกำจัดหนังกำพร้าชั้นบนสุดออก วิธีนี้จะช่วยขจัดการอุดตันของรูขุมขนที่เป็นสาเหตุของสิวหัวดำ